Code geel voor respiratoire infecties: wat betekent dat voor jou als zelfstandige verpleegkundige?

Op 18 december 2025, net voor de kerstvakantie en dus de tijd van feesten en samenzijn, heeft de Risk Management Group (RMG) het waarschuwingsniveau voor respiratoire infecties verhoogd van code groen naar code geel. Concreet betekent dat een matige circulatie van luchtweginfecties in de samenleving. De druk op het zorgsysteem blijft beheersbaar, maar er is duidelijk meer ziekte aanwezig. 

Voor jou als zelfstandige verpleegkundige betekent dat vooral dat je niet onnodig ongerust moet zijn, maar wel een aantal aandachtspunten kan meenemen tijdens je ronde. 

 

Waar moet je aandachtig voor zijn? 

Bij deze situatie blijven de algemene basisaanbevelingen gelden: 

  • Handhygiëne: handen reinigen met water en zeep of handalcohol, voor en na zorgmomenten, na hoesten of niezen en bij thuiskomst. 

  • Hoest- en nieshygiëne: in een papieren zakdoek of in de elleboog, daarna handen reinigen. 

  • Bij ziekte: blijf thuis bij luchtwegsymptomen en beperk contacten. 

  • Vaccinaties: moedig patiënten aan om vaccinaties tegen griep, COVID-19, RSV en pneumokokken up-to-date te houden. 

Aanvullende aanbevelingen om verdere verspreiding te beperken en kwetsbare personen extra te beschermen zijn beschikbaar via FPS Public Health. 

 

Praktische tips tijdens huisbezoeken 

Voorbereiding 

  • Voorzie handalcohol, mondmaskers en papieren zakdoeken. 

  • Pols vooraf naar eventuele symptomen bij de cliënt. 

  • Is iemand ziek maar is zorg noodzakelijk? Draag een mondmasker (en indien mogelijk ook de cliënt) en beperk het aantal contactmomenten tot wat echt nodig is. 

Ventilatie 

  • Vraag bij aankomst of de ruimte kort kan verlucht worden. 

  • Zelfs enkele minuten frisse lucht, meerdere keren per dag, verlaagt het overdrachtsrisico aanzienlijk. 

Handhygiëne 

  • Reinig je handen bij aankomst, voor en na zorghandelingen en bij vertrek. 

 

Communicatie met je patiënten 

Leg aan je patiënten uit dat er momenteel meer mensen ziek of verkouden zijn dan anders, vooral met luchtweginfecties. Dat is typisch voor deze tijd van het jaar en geen reden tot ongerustheid, maar het vraagt wel wat extra voorzichtigheid. Je kan daarbij benadrukken dat kleine, haalbare maatregelen een groot verschil maken: handen goed wassen, de ruimte even verluchten, thuisblijven als men zich ziek voelt en extra zorg dragen voor mensen die sneller kwetsbaar zijn. Zo beschermen mensen niet alleen zichzelf, maar ook hun familie en omgeving. 

 

Speciale aandacht voor kwetsbare groepen 

Kwetsbare personen zijn onder andere ouderen, mensen met een chronische aandoening, een verminderde weerstand, zwangeren en jonge kinderen. 

Bij deze groep is het belangrijk om: 

  • Extra alert te zijn voor eerste signalen van ziekte, 

  • Vaccinaties expliciet te bespreken en op te volgen, 

  • Aandacht te hebben voor bijkomende handhygiëne, voldoende ventilatie en, bij klachten, het gebruik van een mondmasker. 

 

Feestdagen: samen waar het kan, zorgzaam waar nodig 

Een ontmoeting met dierbaren, zoals familie en vrienden, speelt een cruciale rol in het welzijn. Stimuleer daarom het regelmatig verluchten van ruimtes, zelfs al is het maar kort en meerdere keren per dag. Wanneer iemand in de groep gevoeliger is, kan het helpend zijn om kortere bezoekmomenten te spreiden in plaats van lange, drukke familiebijeenkomsten. 

Niet iedereen is rijkelijk omringd door familie of vrienden. Wees daarom extra aandachtig voor mensen die alleen zijn. Door nabij te zijn, goed te observeren en vroeg signalen van ziekte of achteruitgang op te merken, combineer je medische waakzaamheid met menselijke zorg. 

 

Conclusie 

De huidige situatie vraagt van jou als verpleegkundige geen radicale veranderingen, maar wel bewuste en praktische keuzes: 

  • Handhygiëne consequent toepassen, 

  • Contacten vermijden bij ziekte, 

  • Extra aandacht voor ventilatie, 

  • Kwetsbare patiënten bewaken met empathie, 

  • Helder communiceren, zonder angst te zaaien. 

Juist rond de feestdagen kan jij als thuisverpleegkundige een vertrouwenspersoon en praktische steunpilaar zijn — voor mensen die samenkomen én voor wie dat niet kan. 

 

Bron: 

Winterplan Luchtweginfecties: aanbevelingen voor gezondheidsprofessionals | FOD Volksgezondheid