Wat is een basisverpleegkundige?

Sinds 1 juli 2026 is de functie van basisverpleegkundige (BV) officieel van kracht in België. Deze nieuwe beroepsrol vormt een aanvulling op het verpleegkundig beroep en draagt bij aan een efficiënte en kwaliteitsvolle organisatie van de zorg.

De basisverpleegkundige uitgelegd

Een basisverpleegkundige verleent zelfstandig verpleegkundige zorg aan patiënten met een stabiele, voorspelbare en minder complexe zorgvraag. Bij complexere of onvoorspelbare zorgsituaties werkt de basisverpleegkundige samen met een verpleegkundige verantwoordelijk voor algemene zorg (VVAZ) of, wanneer geen VVAZ deel uitmaakt van het zorgteam, met een arts.

Welke opleiding moet je volgen?

Om het beroep van basisverpleegkundige te mogen uitoefenen, moet je voldoen aan de wettelijke opleidingsvoorwaarden:

  • Je behaalt een diploma of titel van basisverpleegkundige.
  • Je volgt een opleiding van minstens drie studiejaren.
  • De opleiding omvat minstens 3.800 uur theoretisch en klinisch onderwijs:
    • minstens één derde theoretisch onderwijs;
    • minstens de helft klinisch onderwijs.
  • Je verwerft de vereiste beroepskennis, vaardigheden en competenties.

Wie niet aan deze voorwaarden voldoet, mag het beroep van basisverpleegkundige niet uitoefenen.

Wat mag een basisverpleegkundige doen?

Een basisverpleegkundige verleent zelfstandig verpleegkundige zorg binnen een stabiele, voorspelbare en minder complexe zorgsituatie. Tot de mogelijke taken behoren onder meer:

  • wondzorg;
  • medicatietoediening;
  • inspuitingen;
  • bloedafnames;
  • observatie van de gezondheidstoestand;
  • gezondheidsvoorlichting en preventie;
  • opvolging van patiënten met een stabiele zorgsituatie.

De basisverpleegkundige observeert de patiënt voortdurend en beoordeelt of de zorgsituatie stabiel blijft.

Wanneer mag een basisverpleegkundige niet autonoom handelen?

Een basisverpleegkundige mag niet zelfstandig verpleegkundige zorg verlenen wanneer de zorgsituatie complex, onvoorspelbaar of snel wijzigend is. In deze situaties werkt de basisverpleegkundige samen met een VVAZ of, wanneer geen VVAZ deel uitmaakt van het zorgteam, met een arts.

Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer:

  • de gezondheidstoestand van de patiënt snel verandert;
  • uitgebreide klinische besluitvorming nodig is;
  • een complex zorgtraject gecoördineerd moet worden;
  • de zorgvraag de wettelijke bevoegdheden van de basisverpleegkundige overstijgt.

De initiële inschatting van de complexiteit van de zorgsituatie gebeurt in principe door een VVAZ of een arts.

Daarnaast zijn bepaalde verpleegkundige handelingen uitsluitend voorbehouden aan een VVAZ. Zo mag een basisverpleegkundige bijvoorbeeld geen peritoneale dialyse uitvoeren of een intraveneuze katheter via een poortkatheter plaatsen. Raadpleeg het overzicht van de bevoegdheidsverschillen tussen een VVAZ en een basisverpleegkundige voor een volledig overzicht van de handelingen.

Belangrijk om te onthouden

  • Een basisverpleegkundige werkt zelfstandig bij stabiele, voorspelbare en minder complexe zorgsituaties.
  • Bij complexe of onvoorspelbare zorg werkt de basisverpleegkundige samen met een VVAZ of arts.
  • De opleiding duurt minstens drie jaar en omvat 3.800 uur theoretisch en klinisch onderwijs.
  • De basisverpleegkundige voert uitsluitend de verpleegkundige handelingen uit waarvoor hij of zij wettelijk bevoegd is.

Wat betekent dit voor de thuisverpleging?

Ook binnen de thuisverpleging kan de basisverpleegkundige een belangrijke rol opnemen bij patiënten met een stabiele en minder complexe zorgvraag. Wanneer de zorg complexer wordt of de gezondheidstoestand van de patiënt verandert, zorgt de samenwerking met een VVAZ of arts ervoor dat de patiënt de juiste zorg krijgt op het juiste moment.

Bronnen