KATZ-schaal – basis en toepassing in de thuisverpleging
Wat is de KATZ-schaal?
De KATZ-schaal is een gestandaardiseerd instrument dat gebruikt wordt om de mate van zorgafhankelijkheid van een patiënt objectief in kaart te brengen. De schaal beoordeelt in welke mate een patiënt ondersteuning nodig heeft bij een aantal essentiële activiteiten van het dagelijks leven.
De correcte inschaling van de KATZ-score is cruciaal voor:
- Het afstemmen van de zorg op de reële zorgnood van de patiënt;
- Een correcte aanrekening en terugbetaling van verpleegkundige zorgen door de ziekteverzekering.
Hoewel de KATZ-schaal duidelijke richtlijnen bevat, vraagt een correcte toepassing klinisch inzicht, ervaring en consequente verslaggeving.
Welke items worden gescoord?
De zorgafhankelijkheid wordt beoordeeld aan de hand van zes vaste items:
- Wassen
- Kleden
- Transfer en verplaatsingen
- Toiletgebruik
- Continentie
- Eten
Voor elk item wordt een score toegekend van 1 tot 4, waarbij de score een toenemende graad van afhankelijkheid weergeeft:
- Beperkte of geen hulp
- Gedeeltelijke hulp
- Uitgebreide hulp
- Volledige hulp
De officiële richtlijnen beschrijven per item en per score de concrete situaties waarin een bepaalde inschaling correct is. Deze richtlijnen vormen het referentiekader bij controles door de mutualiteiten en zijn terug te vinden op de website van het RIZIV Evaluatieschaal (Katz) | RIZIV.
Waarom is de KATZ-score noodzakelijk?
De KATZ-score heeft een dubbele functie:
- Zorginhoudelijk
Ze helpt om de zorgverlening af te stemmen op de effectieve noden van de patiënt en om evoluties in zorgafhankelijkheid tijdig te detecteren. - Administratief en financieel
De combinatie van de scores binnen de KATZ-schaal bepaalt de categorie van de zorgbehoefte met de daaraan gekoppelde vergoeding vanuit de ziekteverzekering.
Wat is een forfait?
Wanneer de combinatie van KATZ-scores een bepaalde zorgafhankelijkheidsgraad bereikt, kan de patiënt in aanmerking komen voor een forfaitaire vergoeding.
Bij een forfait:
- Voorziet de ziekteverzekering een vaste vergoeding per dag;
- Worden alle toegediende verpleegkundige zorgen binnen dit forfait vergoed;
- Moeten alle zorgactiviteiten correct geregistreerd worden met behulp van de daarvoor voorziene pseudocodes.
Een forfait verschilt fundamenteel van een vergoeding per afzonderlijke prestatie. Een correcte KATZ-inschaling en nauwkeurige registratie zijn hierbij essentieel, zeker in het kader van controles door de mutualiteiten.
Het belang van expertise en opleiding
Het correct toekennen van een KATZ-score is geen louter administratieve handeling. Het vraagt:
- Kennis van de officiële richtlijnen;
- Inzicht in de functionele mogelijkheden van de patiënt;
- Consequente en objectieve verslaggeving in het verpleegkundig dossier.
Zowel startende als ervaren thuisverpleegkundigen botsen in de praktijk op vragen rond interpretatie, evoluties in zorgzwaarte en controles. Een overzichtelijk schema vind je alvast hier: Katz-schaal richtlijnen V2026
Daarom organiseren wij gerichte Webinars rond de KATZ-schaal, waarin we:
- De inschalingscriteria item per item toelichten;
- Praktijkvoorbeelden bespreken;
- Ingaan op veelvoorkomende valkuilen en aandachtspunten bij controles.
Deze Webinars bieden een waardevolle ondersteuning om met vertrouwen en correct met de KATZ-schaal te werken in de dagelijkse praktijk. Kijk voor opleidingen zeker op onze website: Opleidingen voor zorgverleners | ConnectGroep