Hoe schakel je kosteloos een sociaal tolk in?

Van 1 september tot 31 december 2024 kunnen zorgverleners in de somatische zorg (zorg voor mensen met een lichamelijke aandoening) onder bepaalde voorwaarden kosteloos een sociaal tolk inschakelen voor gesprekken met patiënten en hun naasten. Dit initiatief, gefinancierd door de overheid, is bedoeld om taalbarrières in de zorg weg te nemen en de kwaliteit en veiligheid van de zorg te waarborgen.

Voor wie is de gratis sociaal tolk beschikbaar?

Deze tolken zijn specifiek beschikbaar voor patiënten die in Vlaanderen zorg ontvangen en die onvoldoende Nederlands spreken om medische gesprekken te volgen. Het inschakelen van sociaal tolken is vooral belangrijk in situaties waarin andere vormen van taalondersteuning, zoals vertaalapps of familieleden, niet adequaat zijn.

Wie kan een sociaal tolk aanvragen?

• Thuisverpleging
• Huisartsen
• Ziekenhuizen
• Wijkgezondheidscentra
• Revalidatiecentra
• Medische centra
• Mutualiteiten
• Abortuscentra
• Organisaties met een terreinwerking

Hoe vraag je een gratis sociaal tolk aan?

1. Samenwerkingsovereenkomst: Controleer eerst of jij of jouw praktijk al een samenwerkingsovereenkomst hebt met de dienst Sociaal Tolken en Vertalen (STV) van het Agentschap Integratie & Inburgering (AII). Zo niet, neem dan contact op via STV@integratie-inburgering.be om dit in orde te maken.
2. Toegangsportaal: Afhankelijk van jouw locatie krijg je toegang tot een van de volgende portalen:
   • Agentschap Integratie en Inburgering (Vlaanderen)
   • Amal vzw (Gent)
   • Atlas, Integratie en Inburgering Antwerpen (Antwerpen)
3. Tolkaanvraag: Vraag een videotolk of een tolk ter plaatse aan via het toegangsportaal. Voor telefoontolken kun je ook direct bellen naar de Vlaamse Tolkentelefoon op 02 208 06 11.
4. Voorwaarden controleren: Zorg ervoor dat het gesprek waarvoor je een tolk aanvraagt, voldoet aan de volgende voorwaarden:
   • De patiënt spreekt geen of onvoldoende Nederlands om het medisch gesprek te volgen of hieraan deel te nemen.
   • Jij spreekt niet de taal van de patiënt en/of spreekt onvoldoende een gemeenschappelijke taal zoals Frans of Engels om het gesprek goed te voeren.
   • Geen andere vorm van taalondersteuning (bv. taalhulp, familie, vertaalapps,...) is geschikt.
   • Het gesprek betreft een belangrijk moment in het zorgtraject.
     • Bespreken van de diagnose
     • Bespreken van de behandeling
     • Bespreken van de nazorg
   • Het gesprek heeft een grote impact op de levenskwaliteit of overleving van de patiënt.

Belangrijke aandachtspunten

• Zorg ervoor dat je in het aanvraagformulier aangeeft dat het gesprek aan alle voorwaarden voldoet. Zo niet, dan wordt de tolkkost aan jou of je organisatie gefactureerd.
• Als er geen tolk beschikbaar is bij de AII, Amal of Atlas, kun je ook een beroep doen op Brussel Onthaal VZW voor een aanvullend aanbod.
• Heb je nog nooit met een sociaal tolk samengewerkt? Volg dan de e-learning over hoe je met een sociaal tolk werkt
• Welk type van tolk zet je het best in? Een telefoontolk (TT), een videotolk (VT) of een tolk ter plaatse (TTP)? Vergelijk de voor- en nadelen van een telefoontolk, een videotolk en een tolk ter plaatse (pdf)

Heb je vragen over de financiering van sociaal tolken in het kader van dit project? Neem dan contact op met Els Meerbergen, expert kankerzorg bij Kom op tegen Kanker, els.meerbergen@komoptegenkanker.be

Bron: Kom op tegen kanker