Beschikbare financiële ondersteuning voor mantelzorgers

Wanneer iemand tijd wil vrijmaken om te zorgen voor zichzelf, kinderen, familie, vrienden, voorziet de Rijksdienst voor Arbeidsvoorzieningen (RVA) een aantal verloven voorzien van een onderbrekingsuitkering. Daarbovenop voorziet de gemeente vaak ook nog in een gemeentelijke mantelzorgpremie.

1. Verlof voor mantelzorg

De loopbaanonderbreking voor mantelzorg is een thematische loopbaanonderbreking. Door dit verlof voor mantelzorg, kan het werk volledig of gedeeltelijk onderbroken worden om hulp of bijstand te geven aan een persoon die zich door zijn hoge leeftijd, gezondheidstoestand of handicap kwetsbaar in een afhankelijkheidssituatie bevindt. Het hoeft geen familie- of gezinslid te zijn. Een belangrijke voorwaarde is wel dat de aanvrager erkend is als mantelzorger met sociaal recht. Deze erkenning kan bij het ziekenfonds van de mantelzorger worden aangevraagd via een formulier. Deze kan je vinden op de websites van de ziekenfondsen. De erkenning is geldig voor 1 jaar.

📣 Opgelet: er zijn twee soorten erkenningen als mantelzorger die je kan aanvragen bij het ziekenfonds.

1. Algemeen erkenningsattest
2. Erkenning met sociaal recht/voordeel. Deze erkenning is slechts 1 jaar geldig en het aantal mantelzorgers is beperkt tot drie per zorgvrager. Deze erkenning is nodig voor het verlof voor mantelzorg.

Er kan slechts 3 maanden voltijds verlof (of 6 maanden halftijds) verlof genomen worden per zorgbehoevend persoon. De onderbrekingsuitkering is forfaitair en is niet afhankelijk van het loon van de mantelzorger. Je vindt de bedragen op de website van de RVA.

💡 Tip: Het Vlaams expertisecentrum voor mantelzorg biedt veel handige informatie en hulpmiddelen voor zowel de patiënt, als de mantelzorger.

2. Palliatief verlof

Voor de zorg aan een terminale patiënt kan men 1 maand voltijds (of gedeeltelijk) palliatief verlof opnemen, met mogelijke verlenging tot 3 maanden. Dit verlof kan niet geweigerd worden door de werkgever en biedt ontslagbescherming tijdens de verlofperiode.

Om recht te hebben op palliatief verlof moet er aan de werkgever een attest van de behandelende arts worden bezorgd voor het begin van het palliatief verlof. De RVA biedt hiervoor een modeldocument aan. Daarna moet het attest bezorgd worden aan de RVA, samen met het aanvraagformulier. Meer informatie vind je op de website van de RVA en in de infobrochure.

3. Verlof medische bijstand

Dit verlof is bedoeld voor de zorg aan een zwaar ziek gezins- of familielid. Het kan 1 tot 3 maanden duren en is enkel beschikbaar voor familieleden tot de tweede graad of aanverwanten van de eerste graad. Een medisch attest is vereist.

Bij een ziekenhuisopname van een kind (-18 jaar) kunnen de ouders ook voltijds verlof aanvragen. Dit is echter beperkt tot één week voltijds verlof en kan eventueel nog met één week verlengd worden.

💡 Tip: De RVA heeft modellen van attesten gemaakt die je zelf kunt laten invullen door de arts. Je vindt deze modellen hier.

4. Tijdskrediet

Het tijdskrediet is niet te verwarren met de thematische verloven hierboven. Via het systeem van tijdskrediet (of Vlaams zorgkrediet voor de openbare sector) kan gedurende een periode minder of helemaal niet gewerkt worden om voor iemand te zorgen. Hiervoor zijn 6 motieven:

1. Zorgen voor kind(eren) jonger dan 8 jaar.
2. Palliatieve zorgen verlenen.
3. Zorgen voor een zwaar ziek gezins- of familielid.
4. Zorgen voor gehandicapt kind jonger dan 21 jaar.
5. Bijstand of zorg verlenen aan een zwaar ziek minderjarig kind of aan een zwaar ziek minderjarig kind dat deel uitmaakt van het gezin.
6. Een erkende opleiding volgen.

Afhankelijk van het motief en de gekozen vorm van onderbreking (voltijds, 1/2 of 1/5) neemt u het tijdskrediet op in periodes van 1 maand, 3 maanden of 6 maanden. 51 maanden tijdens de hele loopbaan is het absolute maximum. De werkgever moet eerst op de hoogte worden gebracht. Daarna kan de aanvraag verstuurd worden naar de RVA.

5. Aanmoedigingspremie zorgkrediet

Werknemers in de privé- of socialprofitsector die tijdskrediet of thematisch verlof opnemen om zorg te verlenen, kunnen een extra Vlaamse aanmoedigingspremie aanvragen. De premie kan maximaal 12 maanden worden toegekend. Aanvragen moeten tijdig worden ingediend, afhankelijk van de sector.

💡 Tip: Meer informatie zoals het aanvraagformulier en een handige simulator kan je hier vinden.

6. Gemeentelijke mantelzorgpremie

Veel gemeenten geven een extra premie aan erkende mantelzorgers. De voorwaarden en bedragen variëren per gemeente. Meer informatie is beschikbaar via gemeentelijke tools of ziekenfondsen.

💡 Tip: Raadpleeg via Ma-Zo de premietool die de premies per gemeente weergeeft. Ook de ziekenfondsen hebben vaak bijkomende informatie over de gemeentelijke premies.

Bron: Steunpunt mantelzorg en website RVA